“Ook tijdens je stage heb je deze mindset nodig”

Een technisch probleem kun je uitrekenen. Een ongemakkelijke situatie niet. Okke Boom (HAN) ziet in hein de mindset die stagiairs helpt om zulke situaties te herkennen én te bespreken. 

Normaal gesproken zijn studenten Bouwkunde bezig met constructies, bouwfysica en materiaalberekeningen. Vandaag buigen ze zich over iets anders: gedrag. Ze delen hun stage-ervaringen, bespreken lastige situaties en proberen daar woorden aan te geven. 

In het begin is dat best lastig... 

Want hoe maak je concreet wat je diep van binnen wel weet, maar toch liever negeert?  

  • Je weet best dat je je stagebegeleider moet aanspreken als hij geen tijd voor je maakt. Maar onbewust denk je: hij-moet-me-nog-een-cijfer-geven.  

Dus je laat het maar zitten... 

  • Je voelt van binnen de nodige frustratie omdat je alleen rotklusjes krijgt. Maar onbewust denk je: nog-vijf-weken-en-ik-hoef-hier-nooit-meer-te-zijn.  

Dus je doet die klusjes maar... 

  • Je baalt dat je mede-stagiair er de kantjes van afloopt tijdens jullie project. Maar onbewust denk je: ik-wil-geen-zeikerd-zijn.  

Dus je zet zelf maar wat stappen extra...  

Situaties genoeg!

De studenten overleggen, schrijven, schrappen. Tót iemand de woorden vindt die metéén herkenning oproepen. In een Disrupt-Then-Reframe-poster wordt de interne dialoog van de stagiair zichtbaar: 

  • Ga ik die kritische vraag stellen? 
  • Of denk ik – om welke reden ook - láát ook maar… 

Zo wordt gedrag opeens in woorden gevangen. Alsof het vertaald is naar nullen en enen. Alsof het tastbaar is geworden. Niet letterlijk natuurlijk, maar de stagiairs kunnen het er nu opeens wel over hebben. 

Precies: hein en guus, toegepast door de toekomstige medewerkers van de bouw. 

Okke Boom, docent Bouwkunde en stagecoördinator Bouwtechniek en Bouworganisatie aan de HAN University of Applied Sciences, deelt de DTR’s later met de bedrijfsbegeleiders van de stagiairs. En ook zij maken kennis met hein en guus als de twee ‘stemmen’ van deze interne dialoog. 

Want ook zij moeten weten wat er in de hoofden van studenten omgaat. Én daarnaar kunnen handelen, aldus Boom.  

Fast forward naar enkele maanden later...

👇 

Houvast 

“De weken daarna hoorde ik geregeld dat de studenten dat ongemakkelijke gevoel nu beter herkenden. Én dat ze er vaker het gesprek over aan durfden gaan", blikt Boom terug. "De hein-mindset gaf ze een soort van houvast. Ze konden hun gevoel nu als het ware vastpakken, door die weerstand heen breken en zich uitspreken." 

Hij vult aan: "En ook begeleiders vertelden me dat het nu wat makkelijker was om met hun stagiairs gesprekken te voeren over ‘moeilijke’ onderwerpen.” 

Het bevestigt wat Boom al vermoedde toen hij te gast was bij een hein-workshop van aannemer Ploegam in Oss: “Als techneut beheers je de techniek, de knoppen, de vaktaal. Maar voor sociale interactie heb je een andere taal nodig, zeker als het om moeilijke onderwerpen gaat. De hein-taal geeft studenten en hun begeleiders houvast om lastige ‘onderbuikgevoelens’ met elkaar te bespreken. Sterker nog: met 'hein' en 'guus' krijgen die gevoelens zelfs een naam.

Dat houvast is tijdens een stage extra belangrijk. Want er is nu eenmaal een hiërarchie: een stagiair moet leren, vragen stellen en fouten kunnen maken, maar is voor het afronden van zijn stage wel afhankelijk van het bedrijf en zijn begeleider. Je uitspreken is dan niet altijd makkelijk. Net zomin als reageren op kritiek.

“Laks, lui, achterbaks en asociaal:  dat kan natuurlijk nooit” 

Okke kent de voorbeelden. Zo vertelde een student dat een bedrijfsbegeleider hem ‘laks, lui, achterbaks en asociaal’ had genoemd. “Dat kan natuurlijk nóóit. Wat daar ook aan voorafging, dat zijn woorden die je als begeleider nooit moet gebruiken. Daarmee kun je een student echt knakken, misschien wel voor altijd. Dus daar moeten we iets mee als school.” 

Maar ook in minder extreme gevallen kan een stage-ervaring ertoe leiden dat een student niet – of juist wél - enthousiast wordt om het vak in te rollen. “Vergis je niet: de impact van een stage-omgeving op de student en diens toekomst is groot. Communicatie speelt daarbij een sleutelrol." 

“Sociale veiligheid verdient wat mij betreft  een doorlopende leerlijn” 

Boom: “Als stagecoördinator kan ik natuurlijk problemen achteraf helpen oplossen. Maar veel liever heb ik dat student en bedrijf veel eerder doorhebben wanneer er iets misgaat, en dat ze daar samen het gesprek over voeren. Daarom heb je ook tijdens je stage deze mindset nodig.”

Dat geldt voor studenten én begeleiders, benadrukt hij. Want wat voor zin hebben zinnetjes als: 

  • ‘Fouten maken mag...’ 
  • ‘Zorg dat je op tijd begint...’ 
  • ‘Het is belangrijk om je uit te spreken...’ 

Dat wéten studenten allemaal wel.  

Veel effectiever is het om ze te helpen te ontdekken waarom ze het toch niet doen. Welke weerstand ze ervaren. En hoe ze die weerstand weg kunnen nemen. 

"En daar komt hein om de hoek kijken", aldus Boom. "Want met hein voer je opeens een heel ander gesprek. Daarmee geef je ze iets mee waar ze de rest van hun loopbaan profijt van hebben." 

Completer toerusten

De eerste hein-ervaringen van Boom en zijn studenten aan de HAN smaken naar meer. Tegelijk blijft de stagecoördinator nuchter: het gaat nog om een kleine groep. En één bedrijfsbegeleider die hein en guus kent, is nog geen hele organisatie. 

Daarom wil hij verder. Hij ziet slimme, technisch goed opgeleide studenten die straks hun plek in de bouw innemen. Door ze ook te leren gedrag te herkennen en bespreekbaar te maken, wil hij ze completer toerusten voor de praktijk.  

“Sociale veiligheid verdient wat mij betreft een doorlopende leerlijn. En hein kan daarbij de houvast bieden die de studenten nodig hebben. Want als je de taal én de mindset hebt, kun je dat gesprek met elkaar voeren. Daar worden de studenten beter van, en uiteindelijk ook de bedrijven waar ze straks werken. Ja, dat is een enorme ambitie. Maar die pakken we bij de HAN graag op.”

Andere blogs

Naar alle verhalen
Wij maken gebruik van cookies

Cookies helpen ons begrijpen hoe je de website gebruikt. Zo kunnen we steeds verbeteren. Wil je meer weten?